Gaiko ariketak

 

1.- Aurkitu a-ren balioa  jarraitua izan dadin puntu guztietan.

 

 

x2rako funtzioa jarraitua da, polinomikoa delako.

 

x = 2rako funtzioak 4 – a balio du; ondorioz, f jarraitua izan dadin x = 2rako, albo-limiteek bat etorri eta 4 – a balio beharko dute.

 

Zera dugu:

 

 

Beraz,  bete beharko da eta, ondorioz, , hau da, a = 1 edo, bestela, a = -2.

 

2.- Frogatu, definizioa erabiliz, f(x) = x(x + 2) funtzioa jarraitua dela x = 1 puntuan.

 

 

f(1) = 3 denez,  jotzen duenerako f(x) –3 adierazpenak 0ra jotzen duela frogatu beharko dugu.

 

.

 

 hartzen badugu, orduan, etik  egongo dela esan dezakegu eta, ondorioz, .

 

Horrela,  emanda,  hartuko dugu, eta  bada, orduan,  izango da. Horrek frogatzen du f jarraitua dela x = 1erako.

 

3.- Aurkitu a eta b-ren balioak   funtzioa jarraitua izan dadin  osoan.

 

 

x = -1 puntua aztertu beharra dago; gainerako puntuetan funtzioa jarraitua da eta.

 

Albo-limiteak ondokoak dira:

 

 

.

 

Gainera, f(-1) = -1 + a – b. f jarraitua izan dadin –1 puntuan, orduan, -1 + a – b = b – a izan behar, hau da, a =  + b.

4.- Aztertu zuzen errealeko zein puntutan den jarraitua funtzio hau:

 

 

 

Faktorizatuz:

 

..

 

Beraz, .

 

f(2) = 0 denez, f  ez da jarraitua x = 2rako.

 

Gainerako puntuetan f jarraitua da. Izan ere, bi funtzio jarraituren arteko zatidura da, eta izendatzailea ez da inoiz anulatuko.

 

5.- Aztertu a eta b-ren zein baliotarako den jarraitua funtzio hau:

 

  

 

 

g funtzioa jarraitua da diren puntu guztietan. Gainera, g(0) = 1 + b.

 

 bada, orduan:.

 

 bada, orduan: .

 

Hau da, edonola ere, .

Gainera, .

 

Beraz, x = 0rako funtzioa jarraitua izateko,  berdintza bete beharko da.

 

 

6.-  funtzioa emanda, aurkitu a-ren zein baliotarako den f jarraitua 0 puntuan.

 

 

f-ren albo-limiteak kalkulatuko ditugu 0 puntuan:

 

 , zeren eta, 10. ariketan ikusi dugunez,  da.

 

Gainera,

.

 

Beraz, 1 – a = 0 izan behar, alegia, a = 1.

 

7.- Frogatu, segiden bidezko jarraitasunaren karakterizazioa erabiliz,

 

 

 

funtzioak etena duela 0 puntuan a-ren edozein baliotarako.

 

 

Funtzioak ez du limiterik x = 0rako; ondorioz, a-ren balioa dena dela, g funtzioa ez da jarraitua izango x = 0rako.

 

x = 0rako g(x)-k ez duela limiterik ikusteko, segiden irizpidea erabiliko dugu; eta  segidaz baliatuko gara.

 

Segida horrek ondoko baldintzak betetzen ditu:

 

 edozein n-rako.

 

Bestaldetik,  hartzen badugu, orduan,

 

 

8.- Aztertu  a-ren zeintzuk baliotarako izango den jarraitua ondoko funtzioa 3 puntuan:

 

 

 

da; ondorioz, .

 

Horrela,

 

Hau da, f(x) jarraitua da baldin eta soilik baldin a = 2 bada.

 

 

edozein n-rako.

 

Beraz,  segidek zerorantz jotzen dute, baina  da eta .

 

Hortaz, g funtzioak ez du limiterik x = 0rako.

 

9. Definitu zuzen erreal osoan jarraitua den funtzio bat, x = 3rako izan ezik, x = 3 punturako albo-limiteak izango dituena, nahiz eta albo-limite horiek berdinak ez izan.

 

 

Infinitu soluzio daude. Esaterako,  funtzioak eskatutako baldintzak betetzen ditu.

 

Beste adibide bat litzateke

10.- Aurkitu a eta f(0)-ren balioak funtzioa jarraitua izateko osoan.

 

 

Beste. ariketatik badakigu dela.

 

Bestaldetik,

 

.

 

Gainera,

 

.

Beraz, a =  eta f(0) = hartu behar dira.

 

11.- a eta b zenbaki positibo bi dira. Aztertu  funtzioaren jarraitasuna 0 puntuan.

 

 

f(0) = 1 eta  ditugu.

 

Beraz,  bete beharko da.

 

Bestalde, a eta b ez direnez 0, zera esan dezakegu:

 

.

 

Hau da,  bete beharko da; eta hortik, a = b.

 

12.- Aztertu  funtzioaren balizko etenguneak.

 

Etenguneetan 1 + cos x = 0  egiaztatuko da, -rako. Hau da,  balioetan etenguneak daude, n osoa izanda.

 

Segiden eta jarraitasunaren irizpidea erabiliz, aipatutako puntuetan ez dagoela funtzioaren limiterik egiaztatuko dugu.

 

Gainerako puntuetan funtzioa jarraitua da.

 

13.-   definitu dugu. Aurkitu a > 0ren balioak f jarraitua izateko  osoan.

 

 

Albo-limiteak x = 0 puntuan ondoko hauek dira:

 

.

 

Beraz,  berdintza bete beharko da. Ekuazio horren soluzioak a = 1 eta a =  dira.   puntuan zera dugu:

 

.

Horren ondorioz,  puntuan (edozein a > 0 punturentzat) jarraitasunaren baldintza beteko da. Hau da, f jarraitua izango da zuzen erreal osoan baldin eta soilik baldin a = 1 edo a =  bada.

 

14.- Aurkitu a eta b-ren balioak   funtzioa jarraitua izan dadin  osoan.

 

 

x = -1 puntua aztertu beharra dago; gainerako puntuetan funtzioa jarraitua da eta.

 

Albo-limiteak ondokoak dira:

 

.

Gainera, f(-1) = -1 + a – b. f jarraitua izan dadin –1 puntuan, orduan, -1 + a – b = b – a izan behar, hau da, a =  + b.

 

15. Aztertu zuzen errealeko zein puntutan den jarraitua funtzio hau:

 

 

 

Faktorizatuz:

 

..

 

Beraz, .

 

f(2) = 0 denez, f  ez da jarraitua x = 2rako.

Gainerako puntuetan f jarraitua da. Izan ere, bi funtzio jarraituren arteko zatidura da, eta izendatzailea ez da inoiz anulatuko.

 

 

 

 

16.- Frogatu  ekuazioak baduela, gutxienez, soluzio erreal bat.

 

 

 bada, orduan f jarraitua da puntu guztietan. Gainera, f(0) = 1 – 0 = 1 > 0 eta  betetzen da.

 

Beraz, f jarraitua denez  tartean, Bolzanoren teoremaren arabera,  bitarteko balioa existituko da, f(c) = 0 izanik.

 

 

17.- f eta g bi funtzio jarraitu dira [a, b] tartean. Demagun, ondoko desberdintzak betetzen dituztela:

 

f(a) < g(a) eta f(b) > g(b).

 

Frogatu  balio bat, gutxienez, existitzen dela f(c) = g(c) beteko duena.

 

 

h(x) = f(x) – g(x) funtzioa, jarraitua [a, b] tartean, definituko dugu.

 

Gainera,

 

h(a) = f(a) – g(a) < 0  eta h(b) = f(b) – g(b) > 0

 

Bolzanoren teoremaren arabera,  puntua existituko da h(c) = 0 beteko duena; hau da, 0 = f(c) – g(c), edo beste modu batera esanda, f(c) = g(c).

 

__________________________________________________________________

18.- f funtzioa jarraitua da [0, 1] tartean eta, gainera, edozein  baliorako,   da.

 

a) Frogatu existitzen dela  balio bat, gutxienez, f(c) = c beteko duena.

 

b) Frogatu existitzen dela  balio bat, gutxienez, f(d) = 1 – d beteko duena.

 

 

a) h(x) = f(x) – x  funtzioa, jarraitua [0, 1] tartean, definituko dugu.

 

f(0) = 0 bada, orduan, c = 0-k beteko du eskatutakoa.

 

f(1) = 1 bada, orduan, c = 1ek beteko du eskatutakoa.

 

 bada, orduan, hipotesiaren arabera:

 

h(0) = f(0) – 0 > 0 eta h(1) = f(1) –1 < 0.

 

Beraz, kasu horretan  existituko da, h(c) = 0 izanik; edo gauza bera den beste hau: f(c) = c.

 

Hau da, edozelan ere  existituko da, f(c) = c izanik.

b) g(x) = f(x) –1 funtzioa erabilita, aurreko ataleko modu berean argudiatuko dugu, eta zera ondorioztatuko dugu:

 

  existitzen dela non 0 = g(d) = f(d) – 1 + d  f(d) = 1 – d.

 

 

19.- Frogatu badagoela x-ren balio erreal bat, gutxienez,